ในยุคที่เทคโนโลยี เช่น AI และ Automation มีอิทธิพลอย่างมากต่อรูปแบบการทำงาน หน้าที่ความรับผิดชอบ ตลอดจนสมรรถนะที่จำเป็นของพนักงาน การวางแผนเส้นทางอาชีพ (Career Path Planning) จึงควรถูกปรับปรุงให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมภายนอกอยู่เสมอ ซึ่งแตกต่างจากอดีตที่มีความเชื่อว่า กระบวนการนี้เป็นกระบวนการที่ตายตัว ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนแปลง บทความนี้จะกล่าวถึง ความแตกต่างระหว่าง Career Path Planning ในอดีตและปัจจุบันที่ได้รับผลกระทบจากการรุกคืบของ AI พนักงานควรรับมือกับความเปลี่ยนแปลงนี้อย่างไร รวมถึงบทเรียนสำหรับผู้บริหารในประเด็นดังกล่าว
1.Career Path Planning ในยุคดั้งเดิม VS. ยุคดิจิทัล
Career Path Planning ในยุคดั้งเดิม – การวางแผนเส้นทางอาชีพถูกมองว่าเป็น กระบวนการที่ไม่เปลี่ยนแปลง และให้ความสำคัญกับลำดับขั้น คือ พนักงานค่อย ๆ เติบโตตามลำดับขั้นตามที่องค์กรตั้งไว้
Career Path Planning ในยุคดิจิทัล – การวางแผนเส้นทางอาชีพมีความยืดหยุ่นและให้ความสำคัญกับการพัฒนาทักษะมากกว่าอายุงาน เกิดการทำงานข้ามสาย (Cross-functional)
2. ผลกระทบของ AI และ Automation ต่อการทำ Career Path Planning
เนื่องจาก AI และ Automation เข้ามาแทนที่การทำงานรูปแบบซ้ำเดิม (Routine Tasks) อีกทั้งยังก่อให้เกิดทักษะใหม่ ๆ ส่งผลให้บางตำแหน่งงานถูกลดความสำคัญลง และบางตำแหน่งเกิดขึ้นใหม่ ผู้บริหารและ HR จึงให้ความสำคัญกับ Skill-based Career Path คือ วัดความก้าวหน้าจากทักษะและผลงาน โดยผสานทั้ง 3 ทักษะ คือ
ทักษะหลักในแต่ละบทบาท (Core Skills) เช่น ทักษะ HR
ทักษะที่สามารถใช้ได้กับทุกสายงาน (Transferable Skills) เช่น ทักษะการสื่อสาร
ทักษะที่รองรับในอนาคต (Future Skills) เช่น ทักษะการใช้ AI
3. พนักงานควรรับมือกับความเปลี่ยนแปลงนี้อย่างไร
ในยุคดิจิทัล พนักงานควรมีส่วนร่วมในการบริหารอาชีพของตนเอง (Self-driven Career Management) ผ่านการพัฒนาตนเอง อีกทั้งควรทำงานหลากหลายบทบาท รวมถึงรับฟัง Feedback เพื่อออกแบบเส้นทางอาชีพให้เหมาะกับความสามารถตนเองและความต้องการในตลาดแรงงาน พนักงานควรมองเส้นทางอาชีพเป็นการเดินทาง มากกว่าเป็นจุดหมาย เพื่อให้สามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืน
4. บทเรียนสำหรับผู้บริหาร
ผู้บริหารไม่ควรวางแผนเส้นทางอาชีพเฉพาะแค่จัดทำผังตำแหน่ง แต่ควรสนับสนุนการพัฒนาทักษะของพนักงาน ผ่านการสร้างสภาพแวดล้อมขององค์กรแห่งการเรียนรู้ เช่น อนุญาตให้พนักงานย้ายตำแหน่งข้ามฝ่ายได้ หากพนักงานท่านนั้นมีความรู้ความสามารถในการปฏิบัติงานในตำแหน่งดังกล่าว หรือใช้ HR Digital Platform ช่วยวิเคราะห์ความสามารถและความพร้อมของพนักงาน ทั้งนี้ ผู้บริหารควรสนับสนุนเส้นทางอาชีพที่เป็นธรรม เพื่อสร้างแรงจูงใจและป้องกันพนักงานที่มีศักยภาพสูง (Top Talent) ลาออก
5. บริษัทที่ปรึกษา CSR Group
บริษัท CSR Consulting Group เป็นบริษัทที่ปรึกษาด้านทรัพยากรบุคคลที่มีประสบการณ์ออกแบบเส้นทางอาชีพให้กับบริษัทชั้นนำ เช่น บริษัท ซิ้นส์ 24 จำกัด บริษัท ทางยกระดับดอนเมือง จำกัด (มหาชน) และสถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน) เป็นต้น
สรุป
การทำ Career Path Planning ในยุคดิจิทัลเป็นกระบวนการสำคัญในการเตรียมความพร้อมให้พนักงานและองค์กรสามารถปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วได้ เพื่อให้พนักงานและองค์กรสามารถเติบโตได้อย่างยั่งยืน ทั้งนี้ องค์กรที่สามารถดำเนินการเรื่อง Career Path Planning ได้อย่างเหมาะสมจะสามารถสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันในระยะยาว
